Zwolnienie z podatku a stare sprawy spadkowe. Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli: dokonają zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6
Należy jednak pamiętać, iż wiele może zależeć od indywidualnej sytuacji w tym m.in. od tego kiedy i na czyją rzecz dokonane były darowizny, jak również od tego, czy osoba zamierzająca dochodzić zachowku sama nie otrzymała od spadkodawcy darowizny wpływającej na jej zachowek.
Dziecko, które nie dostało nic z majątku rodziców, czy to w darowiźnie, czy w spadku, albo dostało za mało, ma prawo do zachowku – częściowego „zadośćuczynienia" z powodu
Vay Tiền Nhanh Chỉ Cần Cmnd Nợ Xấu. Obowiązujące w Polsce przepisy umożliwiają zmianę ustawowej kolejności dziedziczenia i zapisanie w testamencie majątku wybranym osobom. Należy jednak pamiętać, że nie prowadzi to automatycznie do pozbawienia prawa do spadku najbliższych krewnych nieuwzględnionych w dokumencie. Małżonek, zstępni (np. dzieci) i rodzice, nawet w obliczu pominięcia ich w testamencie, mają prawo dochodzić zachowku od spadkobierców. Testament i zachowek a dziedziczenie ustawoweDziedziczenie ustawowe ma miejsce, gdy zmarły nie pozostawił testamentu. W takiej sytuacji to kodeks cywilny wskazuje zasady ustalania grona spadkobierców. Jeśli wolą osoby jest zmiana kolejności ustawowej, to musi sporządzić testament. W tym przypadku testator może rozporządzić majątkiem zgodnie ze swoją wolą. Dopuszczalne jest między innymi pominięcie rodziny i przekazanie spadku znajomym lub organizacji, ale należy wyraźnie napisać, dlaczego nie uwzględniamy prawnych spadkobierców. W takim przypadku małżonek, zstępni i rodzice nie zostaną jednak pozbawieni udziału w spadku w całości i będą uprawnieni do dochodzenia od spadkobierców zachowku. Czym jest zachowek?Zachowek to świadczenie zagwarantowane dla najbliższych, którzy zostali pominięci w testamencie (bądź uwzględnieni w niższej wysokości) i w ten sposób odsunięci od dziedziczenia w takiej wysokości, w jakiej dziedziczyliby w przypadku zasad ustawowych. Instytucja wywodzi się z troski o rodzinę. Zachowek chroni osoby, które były blisko spokrewnione z testatorem i ma za zadanie uniknąć niesprawiedliwości. Zwolennicy uregulowania wskazują, że zachowek czyni zadość zasadom współżycia społecznego np. w sytuacji, gdy bez wiedzy krewnych spadkodawca przekazał cały spadek partnerowi, o którego istnieniu będące na jego utrzymaniu dzieci nie wiedziały. Instytucja zachowku jest jednak również krytykowana, ponieważ wskazuje się między innymi, że spadkodawca pracujący całe życie na swój majątek powinien móc zdecydować, co się z nim stanie po jego śmierci. Znajomość zasad rządzących regulacją i możliwości ograniczenia jej skutków jest bardzo istotna dla tych, którzy chcą pominąć bliskich krewnych w testamencie. Kto ma prawo do zachowku?Jeżeli testament pomija (bądź uwzględnia w niższej niż ustawowa wysokości) najbliższych, to jest małżonka, zstępnych (np. dzieci bądź wchodzące w przypadku dziedziczenia ustawowego na ich miejsce wnuki) lub rodziców, którzy dziedziczyliby w przypadku, gdyby testamentu nie sporządzono, to osoby te mogą dochodzić wypłaty zachowku. Ograniczenie kręgu uprawnionych jest związane z zamiarem ochrony jedynie osób najbliżej spokrewnionych z testatorem. Kto jest zobowiązany do wypłaty zachowku?Wypłaty zachowku można dochodzić od spadkobierców testamentowych. Podmioty te są zobowiązane do zapłaty solidarnie (wspólnie i w tym samym zakresie). Uzyskanie zachowku nie jest więc zazwyczaj trudne, choć może wymagać czasu. Jeżeli testator nie chce, aby prawny spadkobierca trzymał zachowek, musi wyjaśnić dlaczego, np. dlatego, że spadkobierca jest uzależniony od alkoholu czy hazardu, albo od wielu lat nie utrzymywał kontaktu z testatorem i odmawiał mu zachowku – jak obliczyć zachowek?Jak obliczyć zachowek? Wysokość zachowku oblicza się zgodnie z zasadami wskazanymi w kodeksie cywilnym. W pierwszej kolejności ustala się wysokość udziału w spadku przy dziedziczeniu ustawowym. Następnie pod uwagę brane jest, czy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy bądź małoletni. W takiej sytuacji wysokość zachowku, która mu przysługuje, wyniesie dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał, gdyby nie sporządzono testamentu i dziedziczenie odbywało się na podstawie zasad ustawowych. W pozostałych przypadkach zachowek wyniesie połowę tego udziału. Czym jest substrat zachowku?Kolejnym krokiem do ustalenia ostatecznej wysokości zachowku jest ustalenie wartości substratu zachowku. Substrat zachowku to czysta wartość spadku po doliczeniu do niej wartości darowizn oraz zapisów windykacyjnych, których dokonał spadkodawca. Czystą wartość spadku oblicza się jako różnicę pomiędzy stanem czynnym spadku (wartością spadku obliczoną według stanu z chwili śmierci spadkodawcy i według cen z chwili ustalania wysokości zachowku) oraz stanem biernym spadku (czyli sumą długów spadkowych). Przy obliczaniu zachowku nie bierze się pod uwagę poleceń oraz zapisów zwykłych, a także nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni. Pod uwagę bierze się jednak spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili. Na koniec wystarczy przemnożyć odpowiedni ułamek z substratem zachowku. Komu należy się zachowek i w jakiej wysokości? – przykładPrzedstawione zasady w praktyce nie są skomplikowane. W celu lepszego zrozumienia instytucji warto wskazać przykład obliczenia wysokości zachowku. Jeśli jedynym krewnym spadkodawcy pozostałym przy życiu była żona, a zdecydował się on przekazać w testamencie cały swój majątek o wartości 400 000 złotych koleżance i nie wydziedziczył żony (zdolnej do pracy), to żona jest uprawniona do zachowku w kwocie 200 000 złotych (ponieważ w przypadku dziedziczenia ustawowego byłaby uprawniona do całości spadku). Jak ubiegać się o zachowek?Uzyskanie zachowku niekiedy okazuje się czasochłonne. Możliwe jest zawarcie ugody w tym przedmiocie. Wymaga to jednak woli dojścia do kompromisu. W braku polubownego rozwiązania sprawy konieczne będzie wystąpienie z powództwem o zapłatę do sądu. Przedawnienie zachowkuRoszczenia pieniężne ulegają przedawnieniu z upływem pięciu lat od otwarcia spadku i po tej dacie nie mogą być skutecznie dochodzone. Nie inaczej jest w przypadku zachowku. Bardzo ważne jest więc przestrzeganie terminu i wystąpienie z roszczeniem w odpowiednim momencie. Roszczenie o zapłatę osoby uprawnionej do zachowku przedawnia się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu. Jak uniknąć płacenia zachowku?Wielu testatorów zastanawia się, jak spisać testament bez prawa do zachowku i uniknąć tym samym jego płacenia. W praktyce taka możliwość jest bardzo ograniczona i występuje jedynie w jasno wskazanych sytuacjach. Mowa tu o wydziedziczeniu, którego podstawy zostały wymienione w kodeksie cywilnym i muszą być uzasadnione. Jest ono możliwe w sytuacji, gdy bliski:wbrew woli spadkodawcy, uporczywie postępuje w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (np. jest recydywistą lub osobą uzależnioną), uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych (np. nie interesuje się rodzicem i nie pomaga mu pomimo próśb), dopuścił się względem spadkodawcy bądź jednej z bliskich dla niego osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci (szczegółowy katalog tych przestępstw można znaleźć w kodeksie karnym). Należy pamiętać, że o ile wydziedziczenie jest sposobem na uniknięcie płacenia zachowku przez spadkobierców, to wymienione w testamencie jego podstawy muszą być rzeczywiste. W innym przypadku wydziedziczenie nie wywrze zamierzonych skutków. Warto również pamiętać, że powołać do spadku w testamencie można również organizację, taką jak na przykład UNICEF.
Często pytacie Państwo jak obliczyć wartość należnego zachowku oraz co z darowiznami, które spadkodawca uczynił za życia. Czy darowizny te są także brane pod uwagę przy obliczaniu zachowku? Poza kilkoma wyjątkami darowizny te powinny zostać doliczone do substratu zachowku, a tym samym stanowić podstawę do wyliczenia należnej nam kwoty zachowku. Jakie więc darowizny doliczamy do substratu zachowku a jakie nie? SUBSTRAT ZACHOWKU – co to takiego? Na początek wyjaśnijmy, czym jest substrat zachowku. Otóż sformułowanie to oznacza po prostu czystą wartością spadku powiększoną o wartość darowizn i zapisów windykacyjnych dokonanych przez spadkodawcę. Czysta wartość spadku to nic innego jak aktywa spadku minus jego pasywa (długi). To właśnie na podstawie wartości substratu zachowku obliczamy należny zachowek. O tym jak obliczyć zachowek pisaliśmy już tutaj: Jak obliczyć wartość zachowku. JAKIE DAROWIZNY DOLICZA SIĘ A JAKIE NIE DO SUBSTRATU ZACHOWKU Do ustalenia substratu zachowku zasadniczo dolicza się wszelkie darowizny dokonane przez spadkodawcę poza następującymi wyjątkami: – drobnymi darowiznami, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych (np. prezenty urodzinowe, imieninowe) – darowiznami dokonanymi więcej niż 10 lat wstecz od otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy), ale tylko i wyłącznie uczynionymi na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo osobami uprawnionymi do zachowku, czyli zazwyczaj na rzecz osób obcych. Przykład: W 1990 r. A darował swojej córce mieszkanie. A zmarł w 2010 r. nie pozostawiając po sobie większego majątku. Jego druga żona chce dochodzić zachowku po nim. Obliczając substrat zachowku będzie ona mogła doliczyć do niego wartość darowizny uczynionej przez A na rzecz córki 20 lat temu. Córka A jest, bowiem za równo spadkobiercą A jak również osobą uprawnioną do zachowku, dlatego też ograniczenie czasowe doliczania darowizn do substraty zachowku, w tym wypadku będzie wyłączone. – przy obliczaniu zachowku dla zstępnych – darowiznami uczynionymi, w czasie, kiedy spadkodawca nie miał jeszcze zstępnych – przy obliczaniu zachowku dla małżonka – darowiznami dokonanymi przed zawarciem małżeństwa, przy czym nie chodzi tu o zawarcie małżeństwa w ogóle, ale o zawarcie go z osobą dochodząca zachowku, JAK USTALAMY WARTOŚCI DAROWIZNY DOLICZANEJ DO SUBSTRATU ZACHOWKU Wartość darowizny doliczanej do substratu zachowku określa się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen obowiązujących w czasie ustalania zachowku. Adwokat Roksana Pieróg reprezentuje Klientów w postępowaniach o zapłatę zachowku. Potrzebujesz pomocy prawnej, nie wiesz jak obliczyć należny Ci zachowek, skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Adwokat Roksany Pieróg |Adwokat Warszawa | Adwokat Spadki | Adwokat Prawo Spadkowe Warszawa
Tematyka związana z otrzymaniem spadku oraz prawem do spadku jest dość skomplikowana i złożona. W poniższym artykule skupimy się na różnych przypadkach, jakie mogą wystąpić przy dziedziczeniu. Postaramy się odpowiedzieć na pytanie, czym jest darowizna oraz kiedy zastosowanie może znaleźć zachowek. W celu lepszego zobrazowania problemu przedstawione zostaną fikcyjne sytuacje na podstawie fikcyjnych podmiotów, które mogą wystąpić przy zetknięciu się z tą tematyką. Czym jest darowizna? Darowizna jest umową mającą na celu nieodpłatne przekazanie obdarowanemu jakiejś części majątku darczyńcy. Kwestie związane z darowizną reguluje księga trzecia Kodeksu cywilnego. Przedmiotem darowizny mogą być zarówno wszelkie prawa majątkowe, jak i prawa niemające wartości majątkowej jednak posiadające wartość dla stron umowy. Zarówno po stronie darczyńców, jak i obdarowanych może stać więcej niż jedna osoba. W sytuacji gdy przedmiot jest niepodzielny, istnieje możliwość nabycia lub zbycia w nim części udziałów. Oznacza to, że współwłaściciele swoją część udziałów mogą przekazać na rzecz drugiego współudziałowca lub też na rzecz innego podmiotu. Może tak postąpić np. właściciel nieruchomości, który ma prawo część swoich udziałów lub też wszystkie przekazać jednej lub kilku osobom, które staną się właścicielami lub też współwłaścicielami. Oświadczenie darczyńcy o planowanej darowiźnie pod rygorem nieważności musi zostać złożone w formie aktu notarialnego. Wymóg ten ma na celu danie darczyńcy czasu, aby ten mógł swoje działania dokładnie przemyśleć i w razie ich zmiany darowizna nie obowiązuje. W niektórych przypadkach konieczne jest spisanie postanowienia obu stron (darczyńcy i obdarowanego) w formie aktu notarialnego. Odwołanie darowizny W sytuacji gdy obdarowany w stosunku do darczyńcy zachował się w sposób rażąco niewdzięczny, istnieje możliwość odwołania darowizny. W tym celu stosuje się przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Odwołanie darowizny musi być sporządzone w sposób pisemny i nie ma zastosowania w sytuacji, gdy darczyńca przebaczył obdarowanemu. Darowizna nie może być odwołana, jeśli byłoby to sprzeczne z podstawowymi zasadami współżycia społecznego. W sytuacji gdy darczyńca popadłby w niedostatek, obdarowany ma obowiązek dostarczyć darczyńcy środki do życia w ramach istniejącego jeszcze majtku i w ramach zdrowego rozsądku. Czym jest zachowek? Spadkobiercy ustawowi, którzy w testamencie zostali pozbawieni jakiegokolwiek udziału w spadku, mają prawo dochodzić od spadkobierców wypłacenia zachowku. Na jego rzecz uprawnieni muszą jednak zaliczyć darowizny otrzymane od spadkodawcy oraz ewentualne zapisy w testamencie. Obowiązek wypłaty zachowku powstaje w chwili śmierci spadkodawcy i jest zaliczany do długów spadkowych. Chroni on interesy osób najbliższych zmarłemu, jeśli z różnych przyczyn zostały one pominięte w testamencie. Zachowek co do zasady jest świadczeniem pieniężnym (jeśli uprawniony nie wyrazi na to zgody, nie może być wydany „w naturze”). Zachowek stanowi połowę udziału spadkowego jaka przypadłaby spadkobiercy, jednakże jego wysokość może zostać zwiększona do ⅔ w sytuacji, gdy spadkobierca jest trwale niezdolny do pracy lub też jest osobą nieletnią. Przy ustalaniu masy spadkowej oraz wielkości udziału spadkowego, jaki należny jest każdemu ze spadkobierców, pod uwagę bierze się spadkobierców niegodnych oraz podmioty, które spadek odrzuciły. Nie uwzględnia się tutaj podmiotów, które zrzekły się dziedziczenia czy też zostały wydziedziczone. Przy ustalaniu wartości, z której wyliczany jest udział spadkowy, a następnie zachowek, nie uwzględnia się poleceń oraz zapisów, jednakże doliczane są niektóre darowizny uczynione przez spadkodawcę (darowizny dla najbliższej rodziny). Uprawnionymi do zachowku są: małżonek i zstępni spadkodawcy; małżonek i rodzice spadkodawcy (jeśli nie miał dzieci lub nie dożyły otwarcia spadku). Ważne! Rodzeństwo spadkodawcy nigdy nie jest uprawnione do zachowku! Czym jest darowizna a czym jest zachowek? - przykłady Przykład 1. Pan Jeremi otrzymał od rodziców w ramach darowizny dom. Pozostałe rodzeństwo nie otrzymało w tym zakresie żadnej rekompensaty. W związku z tym po stronie pana Jeremiego pojawiło się pytanie, czy po śmierci rodziców rodzeństwo może dochodzić się zachowku. W pierwszej kolejności należy ustalić czym jest darowizna i kiedy została dokonana. Fakt ten jest istotny ze względu na obliczenie udziału spadkowego. W sytuacji gdy darowizna miała miejsce 10 lat przed otwarciem spadku, nie jest ona doliczana do obliczania udziału spadkowego. W związku z tym w takiej sytuacji żądanie zachowku jest bezpodstawne. W sytuacji gdy podmioty uprawnione do zachowku otrzymały od spadkobiercy darowiznę lub rekompensatę lub też nastąpi ona poprzez zapis w testamencie lub też powołanie do spadku i wartość ta będzie pokrywać wartość zachowku, to żądania podmiotów o wydanie zachowku są bezpodstawne. Jeśli otrzymane środki nie pokryłyby wartości zachowku w całości, to możliwe jest roszczenie o wydanie zachowku wyłącznie do kwoty wyrównującej jego wartość. Kolejną kwestią jest zwrócenie uwagi na fakt, kiedy dokonana została darowizna w odniesieniu do daty narodzin pozostałego rodzeństwa. Czy darowizna została dokonana przed ich narodzeniem, czy też po? Fakt ten jest istotny ze względu na ustalenie udziału spadkowego. Jeśli darowizna została dokonana na minimum 300 dni przed ich narodzeniem, nie mają oni prawa do zachowku, ponieważ w momencie dokonania darowizny nie byli oni jeszcze w planach rodziców. Warto również pamiętać, że prawo do zachowku ulega przedawnieniu po 5 latach od ogłoszenia testamentu. Obowiązek wykazania, że należność została przedawniona, leży po stronie obdarowanego, ponieważ działania te mają na celu zwolnienie go z obowiązku pokrycia zachowku. Ostatnią kwestią, jaką należy wziąć pod uwagę, jest kwestia wydziedziczenia. Jeśli osoby starające się o zachowek zostały przez spadkodawcę wydziedziczone, ich roszczenia o zachowek są bezpodstawne. Przykład 2. Pan Jurek po śmierci żony związał się z inną kobietą, z którą żył w konkubinacie. Jedynym majątkiem pana Jurka był dom przekazywany z pokolenia na pokolenie. Pewnego dnia bez porozumienia z synem pan Jurek przepisał wszystko na swoją konkubinę. Syn, pan Emil, nie został o całej sytuacji poinformowany, ponieważ nie przepadał za nową partnerką ojca. Po śmierci pana Jurka, który żadnego testamentu nie pozostawił, syn wystąpił o stwierdzenie nabycia spadku. W otrzymanej wiadomości zwrotnej stwierdzono, że syn pana Jurka dziedziczy po nim cały majątek. Następnie pan Emil wystąpił z wnioskiem o wpis do ksiąg wieczystych, gdzie otrzymał informację, że właścicielem domu nie jest ojciec, a jego konkubina. W zaistniałej sytuacji po stronie pana Emila pojawiło się pytanie, co powinien zrobić? W zaistniałej sytuacji nie ma podstaw do podważenia darowizny, ponieważ pan Jurek był osobą zdrową na umyśle w momencie dokonania darowizny, jednakże możliwe jest wniesienie pozwu o zachowek.
jak obliczyć zachowek od darowizny przykład